Lactose: wat is dat nu eigenlijk?

Lactose zit in veel van onze dagelijkse voedingsmiddelen. Als je lactose-intolerant bent zal je dus een aantal grote aanpassingen aan je dieet moeten maken. Maar wat is lactose nu eigenlijk? Als je begrijpt wat het is dan is het immers ook gemakkelijker het te vermijden in je dieet en dan zal je ook beter begrijpen waarom jij of mensen in je omgeving misschien lactose-intolerant zijn. Daarom hieronder een woordje uitleg.

Lactose: een essentieel onderdeel van melk

Lactose is eigenlijk een soort suiker, dat geeft de naam die eindigt op –ose al aan. Het is een zogenaamde disacharide suiker. Het wordt gevormd door de galactose en glucose die zich in melk bevinden. Niet alle melk bevat er evenveel van, verschillende diersoorten produceren melk met verschillende lactose-gehaltes en zelfs tussen twee dieren van dezelfde soort kan het lactose-gehalte in de melk verschillen. Meestal schommelt het tussen de twee en acht procent aan gewicht in het totale gewicht van de melk.

Waarom bevat melk lactose?

Lactose kan door baby’s en jonge kinderen erg goed omgezet worden in eenvoudige suikers en galactose. Dit is de reden dat moedermelk er veel van bevat. Om deze lactose te kunnen verwerken hebben we lactase nodig, een enzym. Ons lichaam maakt dat enzym echter alleen aan zolang we ook regelmatig melk consumeren. Eens we minder regelmatig melk beginnen te drinken zullen we ook minder van dit enzym hebben en zal ons lichaam de melk dus ook minder goed verteren.
Bij bepaalde bevolkingsgroepen (Oost-Aziaten en West-Afrikanen bijvoorbeeld) maken eens ze volwassen zijn zelfs helemaal geen lactase meer aan. Hierdoor krijgen ze dus een intolerantie voor lactose. De reden dat de meeste Europeanen wel lactase blijven aanmaken is evolutionair te verklaren: runderen, schapen en geiten vormen hier al zeer lang een belangrijke bron van voedsel. Het is dus handig dat de natuur ervoor zorgt dat we ook de melk van deze dieren kunnen verteren.
Toch is zo’n 30% van de West-Europese bevolking verstoken van dit enzym en kan dus geen lactose verdragen. Dat wil daarom niet altijd zeggen dat ze er enorm ziek van zullen worden als ze dan toch een zuivelproduct consumeren, vaak uit het zich echter wel door winderigheid of diarree.

Lactose: waar is het goed voor?

Er zijn een aantal nuttige toepassingen van lactose. Aan babyvoeding wordt bijvoorbeeld altijd lactose toegevoegd, zodat het meer op echte moedermelk lijkt. Verder wordt het vaak gebruikt als stabilisator voor smaakstoffen en in medicijnen. Het is dan ook erg goedkoop, wat het tot een populair additief maakt. En wist je tenslotte dat het dankzij z’n chemische eigenschappen ook erg geschikt is om bier zoeter te maken?